NGỘ ĐỘC THUỐC CHUỘT


1. ĐẠI CƯƠNG:
 Thuốc diệt chuột Trung Quốc loại ống nước và hạt gạo đỏ xuất hiện trên thị trường nước ta từ đầu những năm 90, giá rất rẻ, diệt chuột khá hiệu quả nhưng cũng gây nên khá nhiều tai nạn do uống nhầm nhất là trẻ em hoặc tự tử do mua thuốc quá dễ dàng.
 Có bản chất là trifluoroacetamid và một số muối của fluor như fluoroacetat, gây độc tế bào do ức chế chu trình Krebs làm giảm chuyển hóa glucose, giảm hô hấp tế bào, làm cạn kiệt dự trữ năng lượng. Chất giải độc đặc hiệu là Acetamid 10% và Glycerol monoacetat chưa có tại thị trường thuốc Việt Nam.
 Các cơ quan bị tổn thương nặng nhất là cơ vân, tim, não, thận. Có thể gây rối loạn ý thức, co giật, loạn nhịp tim và tử vong nhanh chóng trong 5 - 10 phút đến vài giờ. Vì vậy cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện.
 Xử trí cấp cứu chủ yếu là chống co giật, thông khí cơ học, tăng đào thải độc chất, phòng và điều trị suy thận cấp do tiêu cơ vân.
2. LÂM SÀNG
 Khởi đầu buồn nôn, nôn, đau bụng. Sau đó: lo lắng, kích động, cứng cơ, co giật và hôn mê, ngoài cơn co giật, co cứng cơ kiểu uốn ván, phản xạ gân xương tăng.
 Tim mạch: thường nhịp nhanh xoang và tụt huyết áp, có thể dẫn đến bloc nhĩ thất, nhịp nhanh thất, rung thất, ngừng tim.
 Đái ít, nước tiểu đỏ, dẫn đến suy thận trong vòng 3 - 4 ngày.
3. XỬ TRÍ CẤP CỨU
 Chưa có co giật:
 Tiêm bắp diazepam 10mg nếu phản xạ gân xương tăng
 Rửa dạ dày: 3 - 5 lít (đến khi nước sạch) pha muối 5g/lít
 Than hoạt: sau rửa dạ dày, uống 20g mỗi 2 giờ (tổng liều 120g)
 Sorbitol: 1 - 2g/kg cân nặng
 Gardenal viên 0.1g: 1 đến 3 viên/ngày
 Truyền dịch bảo đảm nước tiểu 100ml/h
 Nếu co giật hoặc co cứng toàn thân:
 Diazepam 10mg TM/ lần, nhắc lại đến 30mg, nếu vẫn không kết quả: Thiopental 200mg TM/5 phút rồi truyền duy trì 1 - 2 mg/kg/giờ (1 - 2g/24h). Đặt NKQ, thở máy, ngừng thở máy khi hết dấu hiệu co cứng toàn thân và đã ngừng thuốc an thần.
 Đặt ống thông dạ dày, rửa dạ dày và than hoạt sau khi đã khống chế co giật.
 Truyền dịch: để có nước tiểu 100 - 200ml/h, cho Furosemid nếu cần.
 Nếu tụt huyết áp: Dopamin phối hợp với Dobutamin truyền TM giữ HA tối đa > 90mmHg.
 Nếu ngoại tâm thu thất dày có thể dùng Xylocain.
 Suy thận cấp: lọc màng bụng hoặc thận nhân tạo.

Dr: Pink-Spring